Groszowe emerytury z ZUS mogą wynosić kilka złotych, a w skrajnych przypadkach nawet kilka groszy miesięcznie. Jak to możliwe, skoro senior ma prawo do emerytury? Jeśli Twoja mama, tata lub inna bliska osoba dostaje bardzo małą kwotę, warto sprawdzić, z czego ZUS ją wyliczył.
Bardzo niska emerytura nie musi oznaczać błędu. Jej wysokość może zależeć od wielu czynników, a szczegóły wyjaśniamy w dalszej części artykułu.
Spis treści
Groszowe emerytury z ZUS – czym są i kto może je dostać?
„Groszowa emerytura” nie jest nazwą używaną w przepisach. Tak potocznie określa się bardzo niskie świadczenia, przede wszystkim emerytury wypłacane poniżej ustawowego minimum. Nie każda z nich wynosi więc dosłownie kilka groszy.
Kto może dostać tak małe świadczenie? Wystarczy, że po osiągnięciu wieku emerytalnego, senior ma jakikolwiek okres pracy, od którego odprowadzano składki. ZUS wyliczy wtedy emeryturę na podstawie pieniędzy zapisanych na koncie ubezpieczonego. Jeśli składek było niewiele, emerytura również może wynieść bardzo mało.
Czytaj też: „Jeszcze sobie radzi”… czy na pewno? Subtelne sygnały, że senior może potrzebować wsparcia
Groszowe emerytury z ZUS dotyczą już setek tysięcy osób
W grudniu 2025 r. ZUS wypłacał 459 317 emerytur niższych od ustawowego minimum. To około 1 na 10 emerytur obliczonych według obecnie obowiązujących przepisów. Dla porównania: w 2011 r. była to mniej więcej 1 na 25 takich emerytur.
Kwoty tych świadczeń bardzo się różniły:
- dwie osoby dostawały tylko 2 grosze emerytury miesięcznie,
- 8895 osób otrzymywało najwyżej 100 zł miesięcznie,
- średnia emerytura w tej grupie wynosiła 1185,18 zł miesięcznie.
Określenia „groszowa emerytura” nie należy więc rozumieć dosłownie. Większość świadczeń poniżej minimum jest znacznie wyższa niż kilka złotych, choć nadal może mocno obciążać codzienny budżet seniora.
Jeśli emerytura mamy lub taty jest bardzo niska, sama kwota z ZUS nie musi być jedynym źródłem pieniędzy, z którego może korzystać bliska osoba. Warto sprawdzić dodatki, świadczenia i inne dostępne formy pomocy. Więcej znajdziesz w artykule „Czy Twoja mama lub tata korzysta z należnych świadczeń? Wiele rodzin wciąż o nich nie wie”.
Czy wiek przejścia na emeryturę może sprawić, że świadczenie będzie niższe?
Jeśli ktoś przechodzi na emeryturę wcześniej, zwykle dostaje mniej. Dlaczego? Na koncie ma mniej odłożonych składek, a ZUS dzieli je jeszcze przez przewidywaną liczbę miesięcy życia na emeryturze. Im wcześniej zacznie pobierać świadczenie, tym więcej takich miesięcy bierze się pod uwagę.
Czy wiek emerytalny może mieć związek z groszowymi emeryturami? Tak. ZUS zauważył, że w latach 2017-2019, po obniżeniu wieku emerytalnego, wyraźnie przybyło nowych emerytur niższych od ustawowego minimum. Dziś kobiety mogą przejść na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat.
Wiele osób korzysta z tej możliwości od razu. Wśród osób, które w 2025 r. dostały nowe świadczenie niższe od minimum, 65,8% kobiet miało 60 lat, a 64,4% mężczyzn 65 lat.
Bardzo niska emerytura seniora – co możesz sprawdzić w ZUS?
Jeśli emerytura mamy albo taty wydaje Ci się podejrzanie niska, zacznij od sprawdzenia dokumentów związanych z ich wcześniejszą pracą. Świadectwa pracy i inne papiery potwierdzające zatrudnienie sprzed 1999 r. mogą wpłynąć na wysokość emerytury.
Warto też sprawdzić, czy rodzic pracował już po przejściu na emeryturę. Odprowadzone wtedy składki mogą zostać uwzględnione przy ponownym przeliczeniu świadczenia. Nie ma oczywiście gwarancji, że emerytura wzrośnie, ale dobrze upewnić się, że ZUS wziął pod uwagę wszystkie dane.
Niska emerytura może też sprawić, że zakup potrzebnego sprzętu lub środków medycznych staje się dużym wydatkiem. Część takich produktów może być jednak finansowana w całości lub częściowo przez NFZ. Jeśli taki problem dotyczy Twojej rodziny, przeczytaj także NFZ pomaga finansować wiele produktów potrzebnych seniorom. Sprawdź z czego możesz skorzystać.
Groszowe emerytury z ZUS – najważniejsze rzeczy do zapamiętania
Bardzo niska kwota na decyzji ZUS może zaskoczyć Ciebie i bliską osobę, ale najpierw warto ustalić, z czego wynika. Samo prawo do emerytury nie gwarantuje wypłaty ustawowego minimum.
- do uzyskania emerytury może wystarczyć bardzo krótki okres ubezpieczenia,
- do podwyższenia jej do minimum potrzeba 20 lat stażu u kobiety lub 25 lat u mężczyzny,
- mała liczba składek może oznaczać bardzo niskie świadczenie,
- późniejsze przejście na emeryturę może zwiększyć jej wysokość,
- w części przypadków warto wystąpić do ZUS o ponowne obliczenie świadczenia.
Zdarza się, że przy okazji emerytury zaczynasz częściej pomagać rodzicowi w opłacaniu rachunków, zakupach, lekach czy załatwianiu formalności. Jeśli takie sytuacje się powtarzają, sprawdź, czy nie potrzebuje on także wsparcia w innych codziennych sprawach.
