Opieka nad rodzicem zamiast pracy może wydawać się jedynym wyjściem, gdy mama lub tata nie radzą już sobie sami. Coraz częściej bierzesz wolne, pilnujesz leków, robisz zakupy i próbujesz zdążyć do pracy. Czy odejście z etatu naprawdę rozwiąże problem? Zanim złożysz wypowiedzenie, sprawdź, co stanie się z Twoimi dochodami i ubezpieczeniem.
Taka decyzja często pojawia się po nagłej chorobie albo wyjściu rodzica ze szpitala. Zakładasz, że pomoc będzie potrzebna przez kilka tygodni, a po paru miesiącach nadal organizujesz wokół niej cały dzień. Dlatego warto spojrzeć nie tylko na to, co wydarzy się jutro, ale też na kolejny rok lub kilka lat.
Spis treści
Opieka nad rodzicem zamiast pracy – co naprawdę tracisz po odejściu z etatu?
Kiedy coraz trudniej połączyć pracę z opieką, rozwiązanie może wydawać się proste: zrezygnuję z etatu i będę mieć więcej czasu dla rodzica. Warto jednak zaczekać ze złożeniem wypowiedzenia. Odejście z pracy oznacza nie tylko brak kolejnej pensji. Jeśli przerwa potrwa dłużej, może też wpłynąć na Twoje składki, przyszłą emeryturę i powrót do pracy.
Trudno też z góry powiedzieć, jak długo rodzic będzie potrzebował takiej pomocy. Kilka miesięcy może zmienić się w kilka lat, a z czasem obowiązków może przybywać. Jeśli już teraz czujesz, że trudno Ci pogodzić wszystkie zadania, przeczytaj też artykuł „Nie daję już rady z opieką nad mamą” – jakie masz inne opcje?. Znajdziesz tam inne sposoby zorganizowania pomocy.

Czy za opiekę nad dorosłym rodzicem dostaniesz jakieś świadczenie?
Gdy myślisz o odejściu z pracy, naturalnie pojawia się pytanie, z czego będziesz się utrzymywać. Być może obiło Ci się o uszy, że osoba zajmująca się bliskim może otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne. Tu jednak łatwo trafić na informacje, które dotyczą dawnych zasad albo zupełnie innej sytuacji rodzinnej.
Od 1 stycznia 2024 roku świadczenie pielęgnacyjne dotyczy wyłącznie opieki nad osobą z niepełnosprawnością do ukończenia przez nią 18 lat. Jeśli więc opiekujesz się starszą mamą lub tatą, to świadczenie już Ci nie przysługuje!
Twój rodzic może natomiast dostać świadczenie wspierające, jeśli potrzebuje znacznej pomocy w codziennym życiu i spełni wymagane warunki. Jednak pamiętaj – to świadczenie dla rodzica, a nie wynagrodzenie dla Ciebie za sprawowanie opieki.
Osobną sprawą są Twoje składki. Jeśli z powodu opieki nie pracujesz, ale mieszkasz z rodzicem i spełniasz określone warunki, państwo może opłacać za Ciebie składki na ubezpieczenia. Sprawdź to w ZUS-ie przed odejściem z pracy, bo ma to znaczenie dla Twojej przyszłej emerytury.

Zanim zrezygnujesz z pracy, wykorzystaj rozwiązania na nagłą sytuację
Czy choroba rodzica oznacza, że od razu musisz składać wypowiedzenie? Nie. Jeśli mama lub tata zachorują i potrzebują Twojej opieki, zasiłek opiekuńczy może przysługiwać maksymalnie przez 14 dni w roku kalendarzowym. Więcej o warunkach przeczytasz w artykule L4 na opiekę nad rodzicem – ile pieniędzy dostaniesz?.
Pracownik może też skorzystać z 5 dni bezpłatnego urlopu opiekuńczego, jeśli rodzic potrzebuje osobistej opieki lub pomocy z poważnych względów medycznych. Warto również porozmawiać z pracodawcą o rozwiązaniach, które da się uzgodnić w Twojej firmie:
- pracy zdalnej przez część tygodnia,
- zmianie godzin pracy,
- czasowym zmniejszeniu etatu,
- wykorzystaniu dostępnych urlopów,
Opieka nad rodzicem zamiast pracy – policz koszt pomocy
Porównaj dwa scenariusze. W pierwszym rezygnujesz z całej pensji. W drugim nadal pracujesz, ale część pieniędzy przeznaczasz na pomoc np. opiekunki seniora przy zakupach, posiłkach, higienie czy podawaniu leków.
Czy opiekunka musi kosztować więcej niż Twoja rezygnacja z pracy? Niekoniecznie, szczególnie jeśli rodzic nie potrzebuje całodobowej obecności. Zakres pomocy można dopasować do konkretnych godzin i obowiązków. Odpowiedzi na inne pytania, które nurtują rodziny przed zatrudnieniem opiekuna znajdziesz w artykule Zatrudnienie opiekunki do osoby starszej – najczęstsze wątpliwości rodzin.
W serwisie OpiekaSeniora.pl znajdziesz opiekuna do pomocy dorywczej, regularnej albo całodobowej. Możesz dodać ogłoszenie lub samodzielnie przeglądać bazę i kontaktować się z opiekunkami seniora. Pozwoli Ci to również oszacować koszt takiego wsparcia – po zalogowaniu otrzymasz dostęp do stawek opiekunów.

Czemu jedna osoba nie powinna brać całej opieki na siebie?
Załóżmy, że rezygnujesz z pracy i zajmujesz się rodzicem na co dzień. Masz więcej czasu, ale to nie znaczy, że możesz samodzielnie zapewnić mu każdą pomoc, której potrzebuje. Możesz zrobić zakupy, ugotować obiad czy przypilnować leków, ale trudniej poradzić sobie z podnoszeniem osoby, która nie chodzi, nocnym czuwaniem albo opieką przez całą dobę przez wiele miesięcy.
Ty też potrzebujesz snu, odpoczynku, wyjścia z domu czy czasu na własne sprawy. Jeśli opieka wymaga stałej obecności, z czasem może zwyczajnie zabraknąć Ci siły. Wtedy pomoc drugiej osoby nie oznacza, że sobie nie radzisz – może być po prostu potrzebna, żeby opieka była bezpieczna dla rodzica i możliwa do udźwignięcia dla Ciebie.
Czytaj też: Czy senior nadal jest bezpieczny pod Twoją opieką? Te sygnały pokazują, że trzeba działać
Opieka nad rodzicem zamiast pracy – najważniejsze rzeczy do zapamiętania
Odejście z pracy może być w niektórych rodzinach świadomą decyzją, ale dobrze podjąć ją dopiero po sprawdzeniu innych możliwości. Policz nie tylko dzisiejsze wydatki, lecz także skutki dłuższej przerwy w pracy.
- Opieka nad dorosłym rodzicem nie zapewnia już świadczenia pielęgnacyjnego.
- Sprawdź, czy rodzic może otrzymać świadczenie wspierające.
- Przy nagłej chorobie sprawdź, czy możesz wykorzystać zasiłek i urlop opiekuńczy.
- Porównaj utraconą pensję z kosztem pomocy przez kilka godzin dziennie.
- Nie zakładaj, że wszystkie obowiązki musisz przejąć samodzielnie.
Dobra opieka powinna być możliwa do utrzymania także za kilka miesięcy. Zanim zrezygnujesz z pracy, sprawdź więc kilka wariantów i wybierz ten, który zapewni rodzicowi potrzebną pomoc, a Tobie nie odbierze bezpieczeństwa finansowego.
Bibliografia
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, „Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. – nowe zasady”
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, „Pytania i odpowiedzi – świadczenie wspierające”
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych, „Ubezpieczenie osób sprawujących opiekę nad osobą, która pobiera świadczenie wspierające”
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych, „Prawo do zasiłku i okres przysługiwania”
- Państwowa Inspekcja Pracy, „Urlop wypoczynkowy i inne zwolnienia od pracy”